güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler güncel haberler
0 9 min 6 ay

Kanser, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kalp hastalıklarından sonra 2. vefat nedeni olarak yerini muhafazaya devam ediyor. Tüm dünyada kanser datalarını toplayan Globocan (Global Cancer Observatory) istatistiklerine nazaran; 2020 yılında 19.3 milyon şahsa yeni kanser tanısı kondu; 10 milyon hasta da kanser nedeniyle hayatını kaybetti. 2040’ta bu sayıların yüzde 50 oranında artacağı öngörülüyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün datalarına nazaran de; ülkelerin yüzde 40’ında, Covid-19 pandemisi sırasında sağlık ünitelerine geç müracaat nedeniyle kanser tanısı daha geç evrelerde konabildi. Bunun nedenleri ise hastaların ya tedaviye ulaşmakta zahmet çekmeleri ya da enfeksiyonun bulaşma tasası nedeniyle tetkiklerini aksatmaları yahut tedavilerini erken kesmeleri. Acıbadem Maslak Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Eralp,ayrıca tedavideki gelişmeler için çok kıymetli kaynak olan kanser araştırmalarında da pandemi sırasında önemli yavaşlamalar olduğunu belirterek, “Önümüzdeki yıllarda bu aksamalara bağlı olarak kanser yükünde önemli artışla müsabakayı bekliyoruz.” diye konuşuyor.

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Eralp, dünyada kanserin görülme sıklığının artmasında yanlışlı alışkanlıklarımızın da değerli rol oynadığına dikkat çekerek, “Pandemi sürecinde kanseri tetikleyen en değerli ögeler ise hareketsiz ömür, tütün ve alkol kullanımı ile yanlışlı beslenme alışkanlığı oldu. Tütün kullanımı akciğer kanserlerinin yüzde 85’inden sorumlu olmasının yanı sıra baş ile boyun, pankreas ve mesane kanseri üzere ölümcül birçok kansere neden oluyor. Kusurlu beslenme, ağır alkol tüketimi ve idman eksikliğinin de kanser riskini yüzde 30-50 oranında arttırdığı düşünülüyor” diyor. Pekala hangi alışkanlıklarımız kansere adeta davetiye çıkarıyor? Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Eralp kansere neden olan 10 kusurlu alışkanlığımızı anlattı; kıymetli teklifler ve ikazlarda bulundu.

Yanılgı: Tütün ve tütün eserleri kullanmak

Tütün, içinde yer alan nikotin dışında, sigara dumanı içeriğinde bulunan yüzlerce ziyanlı husus nedeniyle geçtiği yerler boyunca ve tüm bedende hücre yapıları ile kollayıcı bağışıklık kalkanının bozulmasına neden olarak kanser oluşumunu tetikliyor. Baş-boyun, akciğer, mesane ve pankreas üzere ölümcül kanser tipleriyle birlikte toplamda 14 kanser çeşidinin gelişiminde rol oynayan tütün ile tütün eserleri; kanserlere bağlı ölümlerin yüzde 25-30’undan, akciğer kanserine bağlı ölümlerin de 87’sinden sorumlu oluyor. Sigara içmeyenlere nazaran sigara içen erkekler 23 kat, bayanlar da 17 kat kadar daha fazla akciğer kanseri riski taşıyor.

Kusur: Hareketsiz yaşamak, batılı stili beslenmek

Hareketsiz ömürle birlikte ‘Batı stili beslenme’ olarak nitelendirilen doymuş yağ asidi ve kırmızı etin ağır tüketilmesiyle kolon kanseri riski yüzde 45 oranında artıyor. Bu cins beslenme ve hayat stilinin getirdiği obezite nedeniyle de rahim, göğüs, pankreas ile mide kanserlerinin oluşma riski de yüzde 30 yükseliyor.

Kusur: Fazla alkol tüketmek

Önemli alkol tüketimi; ortalarında yemek borusu, göğüs ve karaciğer kanseri üzere çeşitli kanser çeşitlerinin gelişiminde kıymetli rol oynuyor. Örneğin yapılan çalışmalarda; günde 14 gram (360 ml bira, 150 ml şarap, 45 ml viski, rakı vb)ve üzerinde alkol tüketimi ile göğüs kanseri riskinin yüzde 23, kolon kanserinin yüzde 17, yemek borusu kanserinin de yüzde 220 oranında arttığı gösterildi.

Kusur: Mangalda sık sık et/ zerzevat pişirmek

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Eralp, karbonlaşmış besin hususlarının bedene ziyanlı olan pirolizat ve çeşitli amino asitleri içerdiklerini belirterek, “Bu bileşikler bilhassa mide ve bağırsak sistemi kanserleri için riski arttırıyorlar” diyor.

Kusur: Uzun mühlet korunmasız güneşlenmek

Uzun müddet korunmasız güneşlenme; güneşin ziyanlı ultraviyole ışınları nedeniyle cildin alt katmanlarında (dermis) bulunan hücrelerin DNA yapılarının kırılarak denetimsiz bölünmelerine, gözetici bağışıklığın baskılanmasına ve bu yolla melanom ile başka cilt kanserlerine yer hazırlıyor. O denli ki25 yaşından evvel 6 sefer yahut daha fazla önemli güneş yanığıyla karşılaşmak melanom riskini 2.7 kat, başka cilt kanserlerini de 1.7-2 kat arttırıyor. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Eralp, solaryum aygıtlarıyla bronzlaşmanın ise cilt kanseri riskini 6 kat kadar yükseltebildiği ikazında bulunarak, şöyle devam ediyor: “Kanser gelişimini önlemek için solaryumdan uzak durmak, güneşin ziyanlı ışınlarının ağır olduğu 10:00-16:00 saatleri ortasında dışarı çıkmamak, güneş maruziyeti bulunan vakitlerde SPF 30 ve üzeri esirgeyici kullanmak gerekiyor.”

Kusur: Paketlenmiş besinler ve hami içeren işlenmiş besin eserlerini tercih etmek

“Bozulmamaları için nitrit ve nitrat eklenen konserve besinler ile azo tipi boya içeren besin eserleri direkt karsinojendir.” ihtarında bulunan Prof. Dr. Yeşim Eralp, kanser riskini artıran öteki eserleri şöyle sıralıyor: “Ayrıca bisfenol içeren plastik kaplı eserler, bu hususun besine geçmesi yoluyla göğüs ve prostat kanserlerine yer hazırlıyorlar. Satüre yağ asidi, rafine şeker ile un içeren eserlerin tüketimi de oksidayon ve enflamasyonu tetikleyerek kansere yol açıyor. Çok şekerli tatlılar da insülin hormonunun çok salgısı yoluyla hücre bölünme ve büyüme yollarını uyararak kanseri tetikleyebiliyor.”

Kusur: Tatlandırıcı içeren içecekleri abartmak

Yapılan çalışmalarda; tatlandırıcı içeren içeceklerin çok ölçüde tüketilmesi; fazla ölçüde aspartam alınması yoluyla kimi hematolojik kanserlerle ilişkilendiriliyor.

Yanılgı: Gerilimi yönetememek

“Yapılan çalışmalarda çok gerilimin tek başına kanseri tetiklediği gösterilmemiştir. Fakat, bununla birlikte gelebilecek çok tütün ve alkol tüketimi üzere makus alışkanlıkların kanserle direkt bağlantısı ortaya konmuştur.” bilgisini veren Prof. Dr. Yeşim Eralp, “Stresten uzak durmak için âlâ uyumak, mümkün olduğu kadar hareketli olmak, haftanın üç günü tertipli antrenman için vakit ayırmak çok değerli.” diyor.

Kusur: Geceleri uykusuz geçirmek

Televizyon açık iken uyumak ve geç saatlere kadar uykusuz kalmak üzere uyku tertibi ile kalitesini olumsuz etkileyen kusurlu alışkanlıklarımız da kanser riskini artırıyor. Melatonin; uyku döngüsü ve ‘sirkadiyen ritim’ olarak nitelendirilen bedenin biyolojik saatini düzenlemekle vazifeli bir hormon. Uykuyla ilgili yanlışlı alışkanlıklarımız nedeniyle, beynin orta bölgesinde yer alan küçük bir organ olan epifiz, melatonin hormonunun salgısını bozarak kanser oluşumunu tetikliyor.

Kusur: Başucunda cep telefonuyla uyumak

Cep telefonları ve mikrodalga fırınlar üzere elektromanyetik radyasyon kaynağı aygıtların kanser münasebeti uzun müddettir toplum çapında kaygı yaratan bir bahis olarak tartışılıyor. Geçmişte yapılan hayvan deneylerinde, bu tıp non-ionize ışımaların ‘myelom’ denen bir hematolojik kansere yahut yumuşak doku tümörlerine yol açabileceği tarafındaki data, bu mevzuyu gündeme getirdi. Radyofrekans radyasyonunun, yakında bulunduğu dokuda şeker metabolizmasını hızlandırarak yahut damarlarda genişleme ve ısı değişimi yoluyla kanseri tetikleyebileceği öne sürüldü. Prof. Dr. Yeşim Eralp, lakin epidemiyolojik çalışmalarda bunların toplum bazında kanserle direkt münasebetinin kanıtlanamadığını belirterek, “Yine de telefon başucumuzda uyumamak ve konuşurken kulaklık kullanmak yoluyla aygıtla uzun müddetli yakın temastan kaçınmak, mümkün bir kanserden korunmak için öneriliyor.” diyor.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir